ZİNCİR GENEL TEKRAR -1 | iç kuvvetler konu anlatım ve soru çözüm full tekrar | KPSS - AGS

Benim scek KPSS AGS öğrencilerim

coğrafiya okuluna YouTube'un en büyük

coğrafi kanalına hepiniz hoş geldiniz.

35 günde KPSS AGS kampımızın bugün

geldik ilk birinci genel tekrar

videosuna. Ne demek hocam genel tekrar

videosu? Biz sizi şimdi sizinle neler

gördük? Jeolojik zamanları gördük. İç

kuvvetler 1 videosunda orojenz ve

pirojenezi gördük. İç kuvvetler 2

videosunda deprem ve volkanizmayı

gördük. Yani totalde bu üç video bizim

iç kuvvetler videomuzdu. Bölüm sonuna

geldik biz. Orojenezde ne yaptık? Konuyu

öğrendik. Testini çözdük. Genel tekrar

yaptık. Konunun sonunda da genel tekrar

yaptım. Sara iç kuvvetleri öğrenirken

hemen videonun sonunda genel

tekrarlarımız vardı. Ara genel tekrar

bunlar. Bir de hemen sonrasında test

çözdük. Test genel tekrarını da yaptık.

Şimdi artık bölüm sonuna geldik. Zincir

genel tekrara geldik. Yani üç videomuz

iç kuvvetleri oluşturan üç videomuzun

hepsinin konularını konu anlatımı olarak

önce sana bir genel tekrar yapacağım.

Sonra da soru bankamızdaki karma iki

tane testimiz var. karma testlerle de

bir genel tekrar yapacağız. Böylece

bölüm sonunda zincir genel tekrarla

beraber de bölümü komple tekrar etmiş

olacağız. Bu sayede aklında kalıcılığı

artık tamamen üst seviyeye çıkartmış

oluyoruz. Sizler tekrar yapmayı

unutuyorsunuz. Sizler konu çalışırken

tekrardan uzak duruyorsunuz. En büyük

hatanız bu. Ben bütün kamp programımı

tekrar üzerine koydum, tasarladım. Senin

coğrafya öğrenirken hiçbir şeyi dertmene

gerek yok. Kamplar bittiğinde bile bizim

üç tane genel tekrarımız olacak. Ana

mantığımız bu şekilde ilerliyor. Soru

bankası çözümüne geçmeden önce şimdi

gelin konu anlatım genel tekrar

başlasın. Evet, kitapta jeolojik

zamanlar kısmına sayfa 20'yi

açıyorsunuz. Buraya geldik. Tabii ki bu

tekrar bir genel tekrar. Bütün konuyu

baştan sona anlatmıyorum sana. Yani bir

genel tekrar gibi yapacağım. Ve bu genel

tekrarı yaparken buradaki üç tane

videomu izlediğini varsayarak genel

tekrar yapıyorum sana. Yani benim

öğrencimsin. Benim anlatımımı ve

kodlamalarımı gördün ana derslerde. O

kodlamaları ve önemli yerleri genel

tekrar yapacağım sana. Amacımız kampın

genel tekrarını yapmak. Bunu

unutmayalım. Şimdi biz jeolojik

zamanları görmüştük. Jeolojik zamanlar

eskiden yeniye doğru geliyordu.

Precambrien en eski zamandı. Precambrien

pirelerin olduğu zaman. Hocam pire varsa

işin içinde ilkel zamandır burası. En

ilkel zamandı. Sonra paleozoik

geliyordu. Palain diyorduk biz buna.

Ulan taş gibi de adamdı ha bu. Pala

Erersin. Bir tane var bundan dünyada.

Birinci jeolojik zamandı. Paleozoik. Taş

gibi adamdı. Taş kömürü yataklarının

bulunduğu dönem birinci jeolojik

zamandı. Eğer bir arazide taşkömür

yatakları fazlaysa bu arazinin

paleozoyik birinci jeolojik zamanda

oluştuğunu kanıtlar. Türkiye'de sadece

Zonguldak ve çevresinde taş kömürü

yatakları varsa demek ki bizim ülkemizde

eski araziler az. Bu bizim eski

arazilerimizin az olduğunu gösteriyor.

İkinci jeolojik zaman neydi? İkinci

dönem eskiden yeniye geliyoruz. Mezozoik

meteorların geldiği zamandı. A hocam

meteorlar geliyorsa dinozorların

yaşadığı dönem burası. E iki tane

dinozorla tetris oyunu oynuyorduk.

Tetris deniziin olduğu dönem burası.

Türkiye bu dönemde tetis deniziin

altındaydı. Hatta bu dönemde Türkiye'de

denizaltı volkanizması gerçekleşiyordu

ve bu denizaltı volkanizmasında krom ve

bakır yatakları oluşuyordu. Sonradan

yüzeye çıkacaktı. Mezozoik aor

dinozorların olduğu dönem. Senozoik

senin olduğu dönem. Senozoik senin. Sen

üç harfli bak jeolojik zaman burası.

Senozoik senin olduğu dönem 3üncü

jeolojik zamandı. Bu dönemi biz iki tane

başlık altında inceliyorduk. Bir tanesi

tersi yer, bir tanesi kuaterner.

Tersiyer, Türkiye'nin ortaya çıktığı

dönem. Tersiyer, Türkiye. Aynı zamanda

tersi yer Türkiye Toroslar. Baskılı bir

şekilde söylüyorum ki hatırla. Tersiyer,

Türkiye Torosların ortaya çıktığı dönem.

Bu dönemde Türkiye yükseliyordu. Tetis

Denizi'en yükselip Anadolu Yarımadası

ortaya çıkıyordu. Kabaca bir şekillenme,

kabaca bir oluşum varsa ters yerdeydi

bu. Yani Toroslar, Kuzey Anadolu

Dağları. Bunlar tersi yerde. Toros ve

Kuzey Anadolu Dağları Alp Himalaya dağ

kuşağının devamıydı. Bu dönemde linyit

yataklarımız vardı. Bir yerde linyit

varsa bu kalitesiz kömürdür. Taş

kömürüne göre kalitesiz. Karbon oranı

daha düşüktür. Türkiye'de birçok yerde

linyit yatakları var. Çünkü Türkiye yeni

oluşmuş, genç oluşumlu bir arazi. Bu

yüzden ülkemizin birçok kısmında linyit

yatakları vardı. Dint yataklarının bu

kadar geniş sahalara yayılması

Türkiye'nin genç oluşumlu olduğunun

kanıtıydı. Taş kömürünün sadece

Zonguldak çevresinde olması eski

oluşumun kanıtıdır. Türkiye'de sadece

sınırlı bölgede olması da Türkiye'de

eski oluşumlu arazilerin az olduğunun

kanıtıdır. Bunun dışında Linyit'tin

yanında petrol, tuz, bor yatakları da

üçüncü jeolojik zamanda oluşmuştur. Bu

tersi yer dönemiydi. Bir de bu tersi

yerden sonra Kuaterner dönemi var. Buna

4. Ayrı söylense de aslında dünya

literatüründe senozoin için de kabul

edilir. Milli Eğitimde bunu son

kaynaklarında bu şekilde güncellemiştir.

Kuater senozoin son dönemidir. Şu anda

bizim içimiz içinde yaşadığımız dönem

kuaterner. Kuatırlı erler. Guatırlı

erler. Oradan geliyor aklımıza. Guatırlı

erler. Bunlar insanlar ortaya çıkmış

demek ki. Ama insanlar ortaya çıkmadan

önce Türkiye'de buzullaşma görülüyor. Bu

dönemde dört tane buzul dönemimiz var.

Bu dört buzul dönemini görüyoruz. Sonra

ortaya insanlar çıkıyor. Kuatırlı erler.

Burada İstanbul ve Çanakkale Boğazı gibi

daha ince şekillenmeler gördüğümüzde

hemen en son dönem diyoruz buna.

Koaterler. İnsanların olduğu dönem. En

son şekillenme diyeceksin. Jeolojik

zamanlarımız bu şekildeydi. Burada masif

arazi kodlamamız vardı. Masif arazi

nedir? Masif arazi. Masa diyorduk. Eski

masalar diyorduk. Daha sert, daha yaşlı

arazi çevresine göre paleozoik dönemde

oluşmuş yaşlı araziler. Masalarda eski

ve sertli. Eski masaları düşünün. Şu

köşeden başlıyorduk diğer köşeye. Bu

köşeden diğer köşeye. Buradan Amasya

Tokat'a doğru. Buradan bir M harfinin

kuyruğunu da Van Gölüne doğru çiziyordu.

Masif arazi. Masif. Masifin'sını

yazacaktık. A'sını nereye yazıyoruz?

Şuraya yazıyoruz. Masif. Bakın masif

oldu. Masif arazinin kodlaması. Şuraya

dikkat edin. A'sını yazdığımız yerde şu

İstanbul'un şu kısmında yok. Tamam.

Şöyle masif arazilerin bulunduğu yerleri

de böyle buluyorduk. Dağları gördüğümüz

zaman isimlerini öğreteceğim dedim sana.

Devam ediyorum. Bunların hepsini

söyledik. Sonra geldik iç kuvvetlere. İç

kuvvetleri oluşturan kuvvet neydi? Yani

iç kuvvetler gücünü nereden alıyordu?

Konveksiyonel lav akıntılarından.

Konveksiyonel lav akıntıları çekirdek

6.000 derece sıcaklığa kadar

ulaşabiliyordu ve üstündeki mantoyu

kaynatıyordu. Akışkan bir hale

getiriyordu. Bir çorbanın kaynaması gibi

lav yükselip kıtalara çarpıyordu.

Dünyanın içinden yükselip kıtaları

birbirinden ayırıyor ya da birbirine

yaklaştırıyordu. İşte konveksiyonel

yükselim lav hareketleri bizim iç

kuvvetlerimizi oluşturuyor. İç kuvveti

oluşturan oradaki güç bu. Yükselim

hareketi. İç kuvvetlerimiz nelerdi?

Orojenez. Orada bir dağ var. Uzak dağ. O

dağ. Or dağ dağ oluşumunu ifade

ediyordu. Eğer ki Kuzey Anadolu dağları,

Güney Anadolu Toros dağları, Ege'deki

kırık dağlarımızı gördüğümüzde bu

orojenezdi. Epirojenez. O zaman bu daha

uzun ve daha büyük olan orojenez. Dağır.

Epirojenez o zaman kıtaya kalmış oluyor.

Bu da kıta oluşumuydu. Kıtaların

yükselmesi ya da alçalmasını

gördüğümüzde epirojenez diyordu.

Volkanizma volkanik dalların oluşumunu

ifade ediyordu ve volkanik arazileri

depremlerde fay hatlarımızı. Hemen şöyle

hızlıca tekrar edelim. Kıvrım dağlarımız

oluşuyordu orojenezde. Bunlar

kıvrılıyorsa yumuşaktır. Yumuşak arazi.

Aa yumuşak. Annemiz yumuşaktı. Annemiz

yukarıda. Antiklinal yukarıda. Sen sen

aşağıdasın. Antiklinal yukarıda. Şöyle

çizelim. Antiklinal yine olmadı. Antik

Ninal yukarıdaki, senk ninal sen

aşağıdakiydin. Bu bizim yumuşak arazide

oluşan dağlarımızdı. Bir de sert arazi.

Sert araziyi sıkıştırırsak ya da

gerilmeye uğrarsa kırık dağlarımız

oluşur. Kırık dağlarımız üstte kalan

kısma horst, altta kalan kısma graben

diyordu. Horst, horse attan geliyordu

aklımıza. Atın üstündeyiz. Horst o zaman

üstte. Graben, garibanlar, garibanlar

alttaydı. Tabii bu kodlama çok sert bir

kodlama. Hoşumuza gitmedi. Sert bir

kodlama. O zaman sert arazilerde. Peki

ülkemizde ve dünyada nerede görülüyor

bu? Kıvrım Dağlarımız nerede? Türkiye

niye böyle döndü bu ya? He. Kıvrım

Dağlarımız nerede? Türkiye zaten

kuzeyden kıvrıldığı çok belli. Kuzeydeki

dağlarımız kıvrım. Güneydeki dağlarımız

da kıvrılmış bakın. Ama Ege'deki

dağlarımız kırık dağlarımızdı. Neydi

bunlar? Kas kas.

Madra Boz Aydın Menteşe. Kaz kas.

Madrayun, Bozaydın, Menteşe, Madrayun,

Bozaydın, Menteşe, Aman Hocam Sus

dağları, Amanos dağları, Amanur dağları

Amanos Amanur dağları Kaz kas Madra,

Bozaydın Menteşe, Madra, Bozaydın,

Menteşe. Aman hocam sus dağları.

Aralarda bizim grabenlerimiz vardı.

Garibanlar çökmüş olan yerlerdi. Bakın

çöktüğü ne kadar belli. Buralar alüvyal

dolgularla dolu verimli topraklar. Aynı

zamanda nüfusun da yoğun olduğu yerler

ve bu grabenlerden içeri iklim

sokulabiliyordu rahatlıkla. Bunlar

neydi? Bakırçay gediz Küçük Menderes

Büyük Menderes. Bakırçay Gediz Küçük

Menderes, Büyük Menderes. Bakırçay

Gediz, Küçük Menderes, Büyük Menderes

Bakırçay Gediz, Küçük Menderes, Büyük

Menderes, Bakırçay, Gediz, Küçük

Menderes, Büyük Menderes, Bakırçay,

Gediz, Küçük Menderes, Büyük Menderes,

Bakırçay, Gediz, Küçük Menderes, Büyük

Menderes. Kıta oluşumuna epirrojenez

diyorduk ve kıta oluşumunun ülkemizde

görüldüğü yerler, bu kısım bizim için

genel tekrar için önemli. Epirojenez.

Kıta oluşumunda yükselmeler ve

alçalmalar geniş kara kütlelerinin

çökmesi, yükselmesi kelimelerini

duyduğumuzda bu kıta oluşumu demek.

Ülkemizde Çukurova çöküyor. Ergene

havzası çöküyor. Şuradaki Karadeniz ve

Akdeniz çanakları çöküyorlar. Bunlar

kıta oluşumunu örnekler. Ama Anadolu

Yarımadası yükseliyor. Üzerindeki

tortular, işte materyaller taşındığı

için hafifleyip yükseliyor. Anadolu

Yarımadasının yükselmesi yine epirojenez

örneği. Aynı şekilde buradaki Ege

kısmında karanın çökmesi, denizin

ilerlemesi ve suların burayı basması. Bu

da epirojenez örneğidir. Aynı şekilde

buradan gelen suların buradaki akarsu

vadilerini İstanbul ve Çanakkale'deki

akarsu vadilerini basması. Bu da

epirojeneze kıta oluşumuna örnektir.

Deniz ilerlemesi olmuştur. Çünkü burada

burada kıta çökmüş, deniz ilerlemiş.

Mantık bu. Epirojenizi de gördük,

örneklerini de gördük. Sonra gelmiştik

volkanizmaya. Volkanizmada kül tüf

vardı. Bu bizim için önemliydi. Kül tüf

kül kül kül kül kül tüf tüf tüf tüf

volkan bacalarından çıkıyordu ve bunlar

zamanla çimentolaşıp küller volkan

bacasından çıkıyordu. Zamanla

çimentolaşıp tüflere dönüşüyordu.

Kapadokya dediğimiz bölge tüflerin

yoğunluklu olduğu bir bölgeydi. Bu

araziler bakın hep tüftü. Piri bacaları,

kırgıbayırlar oluşacak burada sonraki

derslerimizde. Tamam mı? Krater ve

kaldera vardı. Krater, balık kraker,

çubuk krakerlerden geliyordu aklımıza.

Volkanik dağların tepelerindeki küçük

çukurlar krater oluyordu. Burada Van

gölünün yanında Nemrut dağının tepesinde

de daha büyük hali kaldera vardı. Bunu

da gördük. Uludağ görmüştük. Batolit

örneğiydi. Batolit neydi? En aşağıya

batmış olan daha büyük şekil. Uludağ'da

bir lav çıkışından ziyade batolitin

araziyi yukarı itmesiyle oluşmuş bir dağ

örneğiydi. Başka buradaki yeraltı

volkanizması şekillerinden araziye dik

sokuluyorsa biz ona dike diyorduk. Bak

dik sil. Araziye yatay sokuluyorsa nasıl

sileceğiz tahtayı? Yatay sileceğiz. Sil.

L'ler nasıl? Yatay. Araziye yatay

sokuluyorsa o zaman sil. Laakolit.

Laakolina ne oldu? Laakolit. La kolina

ne oldu diyordun? Mantar yersen öyle

olur tabii. Mantar yemiş kolu şekilden

şekile girmiş. Laakol it mantar

biçimindeki şekillerdi. Lakoliti de

gördük. Sonra volkanik dağlarımıza

geldik. Bunlar orojenez sonucu

oluşmuyor. Volkanizma sonucu

oluşuyorlar. Neydiler? Aa Nemrut. Van

Gölünnün yanında nemli bir yer. Van

Gölü. Nemrut var o zaman. Nemrut. Nemrut

Süpan. Tendürek ağrı. Nemrut Süpan

tendürek ağrı. Nemrut Süpan tendürek

ağrı. Nemrut süpan tendürek ağrı. Ağrı

en güzel tabakalı volkan konisine

örnekti. Çünkü burada lavlar dışarıya

çıktığında hızlı bir şekilde soğuyup

daha dik volkan konileri oluşturuyordu.

Bir de bizim kalkan volkanımız vardı.

Kalkan gibi daha yayvan. Demek ki lav

dışarı çıkmış. Hızlı akış göstermiş.

Kalkan volkanımız nerede? Karacadağ'da.

Kalkan Karacadağ'da. Bu da Diyarbakır

Şanlıurfa'nın bulunduğu bölgede kalkan

volkan örneğimiz. Bu tarafta ne vardı?

Herciesli

Kara Hasan meedi. Herciesli Kara Hasan

meiyordu. Ç Anadolu'daki volkanik

dağlarımız. Bir de Manisa'da mani

duyamaz bizim kulaklarımız artık. Eskide

kaldı maniler. Kula volkanlarımız vardı.

Kula, kül, küla, kül, küllerden oluşan

volkanlar. Tüflerden oluşan volkan

konisi bunlar. Kula, külla, küla. Bunlar

da volkanik dağlarımızdı. Hirbacaların

olduğu bölgeyi gösterdim size. Şu da mek

mağarı. Marı nasıl kodlamıştık Mar diye.

Bak çukur oluştu elimin olduğu yerde.

Sen de yaparsan kalır aklında. Mar

denildiğinde sana mar bak gaz çıkıyor

ağzımdan mar diye. Volkanik arazilerdeki

gazların patlamasıyla oluşan çukurlarda

oluşuyor. Mekke gölümüz bunun en güzel

örneği. Bir de volkanik platolarımız var

bizim. Erzurum, Kars, Ardağan çevresinde

de volkanik platolar var. Bu bölgede bir

koni şeklinde volkan çıkışı değil de

fisür piskürme dediğimiz daha çizgisel

bir kırıktan lav çıkışları oluyor ve

araziye yayılıyor. Evet. Bu da bizim

volkanik arazilerimizin olduğu yer. Bu

mor yerler. Bunları nasıl kodlamıştık?

Volkanik arazi ise burası V harfi ile

başlar. Şuradan köşeden alıyorduk.

Ergeneden değil. Köşeden alıp Hatay'a,

Hatay'dan diğer köşeye gidiyorduk. Tabii

ki bunu sonra kalınlaştırıyorduk. Şu

şekilde kalınlaştırdığımızda volkanik

arazilerimiz de ortaya çıkmış oluyordu.

Bunun dışında kalan yerlere de volkanik

arazi yok diyebiliyorduk. Genel olarak

genel bir hat çizecektir size bu. Tamam.

Volkanik kısmını da geçtik. Depremlerde

normal fayımız vardı bizim. Normal bir

şekilde tık aşağı düşüyordu. Ters fay

sıkışıyorduk. Tık üste çıkıyordu. Bak

terslik var orada. Bir de yanal atımlı

fay vardı. Depremler burada güçlü

oluyordu. Bizim ülkemizdeki Kuzey

Anadolu fayını sağa doğru çiziyordum.

Bak, Kuzey Anadolu fayını sağa doğru

çizdim. Karlova'ya gittim. Sağa doğru

çizdim. Sağ yanalatımlı fay Saroz

Körfezinden başlıyor. Saros Körfezinden

başlattım. Saros sağ yanal atımlı fay

Karlova'ya gittim. Buradan sol yanal

atımlı fay Hatay'a gittim. Doğu Anadolu

fayımız da sol yanal atımlı faydı. Kuzey

Anadolu fayımız sağ yanal atım fayd.

Buralara da normal çizgiler atıyordu. Bu

da normal fayımız bizim. Batı Anadolu

fay zonumuz normal fay. Türkiye'yi

etkileyen levhalar. Kuzeyde Avrasya

levhası daha stabil bir levhaydı. Biraz

daha stabildi. Arabistan levhası ve

Afrika levhası güneyde. Özellikle

Arabistan ve Afrika levhası

sıkıştırıyor. Anadolu Yarımadası da

batıya doğru kayıyor. Yılda 2-3 cm. Bu

da tamam. Bitnis bindirme zonumuz. Ölü

Deniz fayımız var burada. Ölü Deniz.

Bunlar ince ayrıntılar. Devam ediyoruz.

Depremler üç şekilde oluşuyor. Bunlardan

bir tanesi volkanik depremler. aktif

volkanların olduğu yerde olur. Bizim

ülkemizde aktif volkan olmadığı için

göremiyoruz. Çöküntü depremleri kalker,

eriyecek, altı çökecek ya da

madenciliğin yapıldığı yerlerde oluyor.

Kalkerli arazileri bulmak için, kireç

taşı arazileri bulmak için Torosları

işaretliyoruz. Burada geniş kalker

alanları var. O yüzden buralarda karstik

şekillere, kireç taşından oluşmuş

şekillere rastlarız. Çöküntü

depremlerine de buralarda daha fazla

rastlarız. Şuradaki mor olan jips. Jips

de eriyebilir bir kayaçtır. Karstik

şekilleri oluşturabilecek bir kayaçtır.

Ama az daha küçük yerlerde olduğu için

büyük şekiller oluşturamıyor. Cips Sivas

tarafındadır. Sivas tarafına bir çizgi

atıyorum ve onun karşısına bir çizgi

atıyorum. Jips. Tamam. Bizim asıl

bugünkü gördüğümüz depremler tektonik

depremlerdir. Bizi etkileyen, yıkıcı

olan depremler bunlardır. Bunlar levha

sınırlarında gerçekleşiyorlar. Tekik

dediğinde birisi bize tek bir tonu

bırakıyorduk evde yer sallanıyor. Ha

yerin altından gelen sallanma bu. Asıl

deprem diyeceksin. Tektonik depremler.

Kuzey Anadolu fayımız vardı. Sağ

yanalımlı. Doğu Anadolu fayımız sola

doğru çizdim. Sol yanalımlı. Buralara da

normali faylar çizdim. Normal fay. Bu da

tamam. Deprem bölgeleri ile paralellik

gösteren alanlar. Deprem bölgelerinde

bunu şurada göstereyim size. Ege mesela

burası bir deprem bölgesi. O zaman

buralarda faylar kırıklar olacak değil

mi? Bu kırıklardan dışarıya lavlar

çıkabilir ki buralarda kula volkanları

olmuş mesela. Demek ki volkanik

arazilerle deprem bölgeleriyle fay

hatları bunlar bağlantılı birbirine.

Artı graben, çökme ovaları deprem

bölgelerinin olduğu yerde gerçekleşiyor.

Bu da birbiriyle bağlantılı. Artı

buralarda kırıklar var. E bu kırıklar

boyunca magmaya doğru su sızacak. Isınan

su tekrar yüzeye çıkınca sıcak sular,

kaplıcalar, ılıcalar oluşacak. Jeotermal

kaynaklar. Jeoyer, jeoyer, jeoyer,

jeoyer, jeoyer. Yerin altından gelen

termal, termik, termometre, terlemek,

ter, sıcak, yerin altından gelen sıcak

sular yine deprem bölgelerinde olacak.

Evet, bunlar da deprem bölgelerindeki

paralel yerler. Şimdi karma testlerimize

başlayalım. Şöyle kabaca hızlı bir genel

tekrarımızı yaptık. Bir de karma

testlerimizle genel tekrarı yapınca tam

genel tekrar tadında olacak. Sayfa kaçı

açıyorsunuz? Sayfa 23. Yakın jeolojik

dönemde yaşanan tektonik hareketler

Türkiye'nin yer şekillerinin ve doğal

özelliklerinin oluşmasında etkili

olmuştur. Buna göre aşağıdakilerden

hangisi bu tektonik hareketlerin

sonuçları arasında yer almaz? E tektonik

olarak siz hareketliyseniz o zaman

deprem bölgesindesiniz. Tektonik

sallanma yerin altından gelen güç. Siz

gençsiniz. O zaman akarsularınız denge

profiline ulaşmamıştır. Dağlık engebeli,

genç hareketli bir yapıya sahipsiniz.

Buralarda kırıklar vardır. Bu

kırıklardan sıcak su kaynakları çıkar.

sular magmaya iner. Tekrar yukarı

ısınarak çıkar. D. Kıyı taraçalarının

oluşması. Epirojenez bir tektonik

faaliyettir. Yani gücünü yerinin içinden

alır. İç kuvvettir. Onun sonucunda kıyı

taraçaları oluşuyordu. Seki basamak

basamak. Bu da tektonik bir faaliyet.

Ama bitki örtüsündeki bitki türü

çeşitliliği tektonik değil. Dışla

alakalı bir durum. İklimle dışa dış dış

yapıyla alakalı bir durum. İç kuvvetler

içeriden olacak. Cap. Geçelim ikinci

soruya. Türkiye'de deprem sahaları

genellikle fay hatlarıyla paralellik

gösterir. Bu bölgelerde bazı doğal ve

beşeri özelliklerde deprem kuşaklarıyla

örtüşmektedir. Aşağıdakilerden hangisi

deprem sahalarıyla doğrudan paralellik

gösteren özelliklerden biri değildir?

Güzel. E deprem olan yerde jeotermal

kaynak da olur. Çünkü deprem varsa kırık

vardır. Kırıktan su gider gelir. Sıcak

su olur. Deprem olan yerde volkanik

faaliyetlere de rastlayabiliriz biz. O

kırıktan dışarı lav çıkabilir. Deprem

olan yerde çöküntü ovaları, verimli

tarım arazileri, grabenler oluşur, değil

mi? Evet. Batıdaki grabenlerimiz gibi.

Kıyı şeridinde masif arazilerin

bulunması. Masif arazi masa, eski

masalar, eski yaşlı masalar yaşlı

arazilerdir. Yaşlı araziler depremlerle

paralellik göstermez. Hatta yaşlı

arazilerde deprem çok sınırlıdır. Çok az

etkiler bu bölgeleri. Bunlar çünkü eski

araziler, zıt şeyler yani. Cevap D.

Geçelim diğer soruya. Aşagart'da

Türkiye'deki ana fay kuşakları

gösterilmiştir. Fay kuşakları dikkate

alındığında Türkiye'de kırıklı yapıya

sahip arazinin geniş yer kaplamasının

temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Neden bizim arazimiz bu kadar kırıklı

bir yapıya sahip? Bu kadar fay

hatlarının olduğu hareketli bir ülkeyiz.

Çünkü biz 3üncü jeolojik zamanda

oluştuk. Genç oluşumlu bir ülkeyiz. Hala

hareketliyiz. Yeni oluştuk. Bu yüzden bu

kadar depremler var bizim ülkemizde.

Orta kuşak yarımada olması. İkinci jil

3üncü Asya Avrupa'yı birbirine bağlaması

bir alaka yok. Bir alaka kuramayız 3üncü

jeolojik zamanda genç oluşumlu olmamızla

alakalı bir durum bu. Cevap E. Geçelim

diğer soruya. Aşağıda 1. derece deprem

bölgeleri kırmızı renkte gösterilmiştir.

Tamam. Bu bölgelerde aşağıdaki

olaylardan hangisinin görülme olasılığı

yüksektir? Deprem bölgelerinde bakalım.

A kaplıca ve ılıcalar değil mi?

Depremlerle kaplıcalar bağlantılıdır.

Sıcak sular çıkıyor deprem olan

bölgelerden. Bu önemli sanayi tesisi.

Taş kömürü yatağı. Hayır, taş kömürü

eski jeolojik zamanda oluşmuş. Karstik

araziyle deprem bağlantısı kuramayız.

Tüflü yapılar. Aslında tüflü yapılarla

bir bağlantı kurabiliriz. Çünkü deprem

olan bölgelerde volkanik faaliyetler de

olur, tüf de çıkar. Ama deprem olan her

yerde tüf var mı? Yok. Bazı yerlerde lav

akışı olabiliyor. Hangisiyle daha çok

bağlantı kurabiliriz? Deprem olan çoğu

yerde kaplıca ve ılıcılar ılıcalara

rastlayabiliyoruz. Bunun bağlantısı daha

güçlü tüfe göre. Tabii tüfün de

bağlantısı var. Cevap A. Geçelim diğer

soruya. Aşağıdan hangisi volkanik

faaliyetler sonucu oluşmamıştır? Ercies

dağı volkanik bir dağ. Erciesli Kara

Hasan vardı. Meke Tuzlası. Meke Mar diye

yapıyordu. Mar. Aa bak şöyle bir kodlama

geldi aklıma. Meke Mar Magma'dan gelmiş

bak. Mar

magma'dan. Ha magma ile alakalı demek ki

volkanik arazi ile alakalı. Böyle bir

şey söyleyebiliriz. Nemrut kaldera.

Kalderaya gitme diyorduk. Büyük çukur

olduğunda bu da volkanik. Karacadağ e

kara volkanik arazideydi. Kapıdağı

yarımadasını daha görmedik. Dış

kuvvetlerde göreceğiz. Tombolo örneği.

Tombala diye kodlayacağız onu. Cevap E.

Geçelim diğer soruya. Kuzey Anadolu fay

hattı doğuda Bingöl'ün Karlova ilçesi

yakınlarından başlar. Batıda ise Marmara

Denizi'ni geçerek Saros Körfezine kadar

uzanır. Yaklaşık 1200 km uzunluğundadır.

Bu fay hattının özellikleri ilgili

yargılarından hangileri doğrudur? Bu fay

hattı neydi? Kuzey Anadolu. Sağa doğru

çiziyorduk. sağ yanalımlı faydır. Doğru.

Türkiye'nin en uzun ve en tehlikeli

fayıdır. Evet. 1200 km. Doğru. Doğu

Anadolu fay hattı ile aynı yönde uzanır.

Hayır. Bunu nasıl çiziyordu? Bunu şöyle

sağa, Doğu Anadolu'yu sola. E nasıl aynı

yönde uzanıyorlar? Aynı yönde değiller.

Yanlış. 1 ve 2 C. Geçelim diğer

testimize. Aşağıdaki haritada bazı

yerler numaradırak gösterilmiştir. Bu

yerlerden hangisi sağ yanal atımlı bir

fay hattı üzerinde yer almaktadır? Şöyle

sağa doğru çizdik. Kuzey Anadolu fay

hattı. Sonra buradan da sola doğru

çiziyordu. Sol yanal atımlı fay. Burası

da normal fay. Yani cevap A. Geçelim

diğer soruya. Aşağıda gösterilen şekil

volkanik alanlarda meydana gelen gaz

patlama çukurlarıdır. Gaz patlıyordu.

Mağar mağardı. Meke. Meke mağarı burası

değil mi? Nazar boncuğumuz. Tabii şu an

böyle sulu görünüyor ama suyu falan

kalmadı. Geçelim diğer soruya.

Türkiye'nin linyit yönünden zengin taş

kömürü yatakları bakımından fakir olması

aşağıdakilerden hangisiyle

açıklanabilir? Bir yerde linyit varsa bu

üçüncü jeolojik zaman kanıtıdır. Genç

oluşumun kanıtıdır. Genç ama bir yerde

taş kömürü varsa bu da birinci jeolojik

zaman kanıtıdır. Türkiye'nin linik

yönünden zengin, taş kömürü yönünden

fakir olmasının nedeni Türkiye'nin yeni

oluşmuş olmasıdır. Yeni oluştuğumuz için

her tarafta linit var. Yani Türkiye'nin

bitki örtüsünün fakir olması. 3üncü

zaman arazilerinin çokluğu evet limit

3'te oluşmuş. 1inci zaman arazilerinin

azlığı taş kömürüde 1de oluşmuştu. Bu

bunu kanıtlar. Cevap Bursa. Geçelim

diğer soruya. Orojeni sırasında tortul

tabakalar kıvrılmayacak kadar sert ise

kırılırlar. Bu olay sonucunda yükselen

kısma horse denir. Evet. Sert arazide

horse yukarıda. Graben aşağıdaydı.

Aşağıdaki dağların hangisine horse

özelliği göstermez? Kaz.

Madra yun. Bozaydın menteşe. Madra

bozaydın menteşe. Kaz kaz kaz kas madra.

Boz Aydın, Menteşe, Madrayun. Bozaydın

Menteşe. Aman hocam sus dağları. Bunlar

kırıklı yapıdaydı. C. Bu dağı dağ

görmedik. Dağlarda göreceğiz kıvrım

dağlarımızda. Ama biz volkanikleri

gördüğümüz için soruyu çözebiliyoruz.

Geçelim diğer soruya. Aşağı görselde

sert tabakaların sıkışması sonucu

kırılmayla oluşan horse graben

gösterilmiştir. Üstte kalan horst, altta

kalan graben. Batıda dağlarda görüyorduk

bunları. Horst olarak ne olabilir? Kas

kas. Gedizi siliyorum bak. Madraun,

bozaydın menteşe, Madra, Kozaydın,

Menteşe. Sadece bu söylediğimiz şarkıda

kaz ve yunt dağı var burada. Şimdi

graben kısmına geliyoruz. Graben neydi?

Bakırçay, Gediz, Küçük Menderes, Büyük

Menderes. Bakırçay, Gediz, Küçük

Menderes, Büyük Menderes. Bakırçay,

Gediz, Küçük Menderes, Büyük Menderes.

Bunu da az önce elediğimizde elemiştik.

Bakırçay, Gediz, Küçük Menderes, Büyük

Menderes. Yunt Dağı ve Gediz. Bakırçay,

gediz, küçük Menderes, Büyük Menderes.

Bakırçay, Gediz, Küçük Menderes, Büyük

Menderes. Yukarıda yeryüzü kesti.

Aşağıdakılmış bölümlerin hangisinde yer

alır? E burası bakın şurası bir kırık

var burada. Görüyor musunuz? Bir kırık

var. Üst kısım oluşmuş. Sert arazi.

Horst graben. Horst grabenler. E nerede

rastlıyoruz? Burada. Batıda rastlıyoruz

bunlara. Nasıl kodlamıştık? Kaz. Kaz.

Kaz. Kaz. K kas. Madrayun. Bozaydın.

Menteşe. Madrayun. Bozaydın menteşe.

Aman hocam sus dağları. Evet birinci

testimizi bitirdik. Genel tekrar için

geçiyoruz ikinci testimize. Aşağı

görselde bazı yüzey şekilleri

gösterilmiştir. Görseldeki Amanos

Dağları ve Hatay Maraş grabenlerinin

oluşumu aşağıdakilerden hangisi ile

ilgilidir? Amanos Dağları. Batıdaki

kırık dağlarımız. Kuzey ve güneydeki

dağlarımız. Dağılarımız diyoruz. Bu

dağlarımız orojenez. Orada bir dağ var.

Uzak dağı. O dağı bizim dağımızdır.

Orojenezdir. Volkanik dağları sorduğunda

onlar volkanizma içine girer. Orojenez

dağı oluşumuna girmez. Nemrut, süpan,

tendürek, ağrı. Bunlar volkanizmadır.

Tamam. Epirojenez kıta oluşumu demekti.

Seizma. Depremler sallanmadan geliyordu

aklımıza. Transkresyon, transit ileri

gitmek, denizin ileri gitmesiydi ve bir

epirojenez faaliyetiydi. Geçelim diğer

soruya. Volkan konilerinin tepe kısmında

volkanik malzemelerin yeryüzüne çıktığı

huni biçimindeki çukurlara krater denir.

Zamanla bu kraterler şiddetli patlamalar

ya da çökmeler sonucu genişleyerek

kaldera adını alır. Kalderaların su ile

dolması ile ise göl oluşumuna neden

olur. Kaldera ülkemizde kaldera

neredeydi? Hemen yerine bakalım. Bu

bizim için çok önemli. Bak defalarca

gösterdim sana bunu. Nemrut kalderası.

Şurada Van Gölünün bulunduğu yerde. Van

Gölünün yanında ama Van'a bağlı değil.

Bitlis'e bağlı. Şurada tahtan var. Hatta

sınırı açayım. Burası Bitlis'e bağlı. Bu

da yani sınırları açabileceğiniz şekilde

her şeyi açayım. Sınırı gösteriyor

herhalde. Göstermesi lazım. Gördünüz mü?

Bakın. Bitlis sınır Bitlis. Tatvan

Bitlis. Şurası bakın Van Gölünün bu

tarafı Van'ın. Şöyle sınır geliyor.

Şurada ben görev yapmıştım. Erciş'te bir

yılda göre. Bir yıl Muradiye'de bir yıl

da Erciş'te görev yaptım. Bu bölgeye

bayağı hakimim. Süpen dağının da bir

kısmı Bitlis'in dışına taşmış. Hatta

ağrıya kalmış. Değil mi? Vana'a bile

değil. Ağrıya kalmış. Evet. Evet ağrıya

kalmış. Garip. Aynı tendüreğe bakalım.

Tendüreğin de yarısı Van'da, yarısı

Ağrıda. Ağrı Dağının şöyle sınır şuradan

geçiyor. Yine bir kavga çıkmasın da.

[kahkaha] Şu kısmı Ağrıya kalmış. Bakın

üstteki kısmı Iğdırda. Şöyle biraz daha

dışarıdan bak. Iğdırda. Şimdi bu Iğdırda

diye geçen bir dağımız bizim. %65'i

Iğdır'da bunun. Ama şuradaki çizgiye

baktığımızda hani %65'i Iğdır'daymış

gibi görünmüyor açıkçası. Yani çoğu

Ağrıdaymış gibi. Ağrıdağ Milli Parkı ve

şuradaki alandan kaynaklı olarak büyük

bir ihtimalle Iğdır diye söyleniyor.

Ağrı Dağı. Iğdır'da. Ağrıda değil

Iğdır'da. Tabii bir kısmı da Ağrıda. Ama

şuradaki küçük ağrıya bakın. Küçük

ağrının tamamı ağrı sınırları

içerisinde. Burada ilginç bir inceleme

yaptık sizinle. Küçük ağrı ağrıda, büyük

ağrı ığdırdı. Bu strato volkandı.

tabakalı volkan örneğiydi. Şurada

Türkiye İran sınırı var. Küçük ağrının

demek ki eteklerinden geçiyor Türkiye

İran sınırı. Hatta bakın küçük ağrının

bazı kısımları İran tarafında. Şurada

karakol mu var acaba? Büyük ihtimalle.

Evet burada bazen böyle ince farklı

analizler de bu şekilde yapacağız

sizinle. Evet. Ne dedik? Demek ki Nemrut

Bitlistteymiş. Geçelim 3. soruya.

Aşağıda bazı alanlarda gösterilmiştir.

Bu alanların hangisinde tektonik deprem

görülme olasılığı daha yüksektir?

Fayatlarımızın üzerindeydi. Şu kısım

depremin az görüldüğü bir yerdi.

Güneydoğu Anadolu şöyle şöyle gidiyordu.

Güneydoğu Anadolu biraz daha güneyde

kaldığı için şu kısım depremin az

görüldüğü bir yer ama şuradan geçen fay

attı. 2inin üstünden geçiyor. Buraya da

böyle çizgiler atıyordu. 1 ve 2 depremin

fazla olduğu yerler. Geçelim diğer

soruya. Volkanik bölgelerde tüf, kil,

miller arasında sert kayalar bulunur.

Sel, karakterli akarsular etkisiyle

yamaçlarda yüzeysel aşınma gerçekleşir.

Dirençli kayalar zor aşınırken yumuşak

olan tüfler daha hızlı aşınır. Buna göre

oluşum şekli ve nedeni belirtilen peri

bacaları haritadaki numaralım şehirlerin

hangisindedir? 4 numaranın olduğu yerde,

D''de. Bunu size defalarca gösterdim

konu anlatımında. Tüfler burada etkili.

Tabii bunu daha ayrıntılı dış

kuvvetlerde de göreceğiz. Soru 5. Bu

levhalardan hangileri Türkiye'nin yer

şekillerinin oluşumunda etkili olan

levhalar arasında yer alır? Bizim

ülkemiz hangileri? Avrasya kuzeyde. Arap

Arabistan levhası güneyde. Afrika

levhası vardı. Bir de NASA levhası

burada değil. Güney Amerika'nın batı

kısmına kayıyor. Pasifik levhası da Asya

ve Amerika'ya kayıyor. Tabii onlar

arkada birleşik. 1 ve 2 A şıkkı. Geçelim

diğer soruya. Aşağıda bazı şehirler

gösterilmiştir. Bu şehrin hangisinde

depreme karşı tedbir alınması

diğerlerinden daha az önemlidir? Evet.

Fay hattımızı çizdik. Erzincan bayağı

yanlış yere kaymış noktası. Dizgici

yanlış yere koymuş. Noktasını şuraya

doğru yerleştirelim. E buradan da deprem

hattımız var. İzmir bölgesine de böyle

attık ama şu kısımda deprem olma

ihtimali daha düşük. Yani Konya'yı

alabiliriz. Yani cevabımız E. Geçelim

diğer soruya. Aşağıdaki haritada A B

güzergahı gösterilmişti. Bu güzergah

boyunca hareket edildiğinde aşağıdaki

yeryüzü şekillerinden hangisine

rastlanmaz? Peri bacaları. E şurada peri

bacası vardı. Volkanik dağlar. E bu

bölgede Karadağ, Karacadağ, Hasan,

Melendiz, Erciyes dağları vardı. Bunları

eledik. Kırıklı dağlar. Kaz, kaskas,

kaskaz, Madra, Yunt, Boz, Aydın,

Menteşe. Aman hocam sus. E burada

Kırıklı dağ yok. O zaman kırıklı dağ

yok. Kaplıcalar. E buradan deprem

geçiyor. İllaki kaplıcada olacaktır.

Kıvrımlı Dağlar. E kuzeyi komple Kıvrım

Dağıydı. Güneyi de Kıvrım Dağı'da var.

Güzel bir soruydu bu. Cevap D. Geçelim

diğer soruya. Donmuşum ya. Niye

söylemiyorsunuz? Kamera artık o kadar

çok çekim yaptım ki dayanamadı. Size

özel genel tekrarlardan tutun da en ince

ayrıntısına kadar tasarladım. Bu sene 2

milyona ulaşmaya çalışıyorum. Abone

olursanız mutlu edersiniz beni. Türkiye

deprem bölgeleri haritası incelendiğinde

deprem tehlikesinin fazla olduğu yerler

çoğunluktadır. Bu durumun görülmesinde

unsurlarından hangileri etkilidir?

Çevresinde denizlerin bulunması. Deniz

olunca deprem mi oluyor? Öyle bir şey mi

var? Ortalama yükseltisi fazla olunca mı

deprem oluyor? Öyle bir yargıda da

bulunamayız. Yükseksen deprem olur,

alçaksan olmaz. Böyle bir şey olur mu?

Üçüncü zamanda meydana gelen genç

arazilerin olması bu işte etkili. Levha

sınırlarına yakın konumda olmamız

kıtaların levhalar ayrılıyor ya orada

zaten kırık faylar oluyor. Leva

sınırları da deprem bölgeleri ile

paralellik gösterir. Cevap E. Geçelim

diğer soruya. Aşağıda Türkiye'nin farklı

jeolojik döneme ait bazı olaylar

verilmişti. Bu olayların meydana geldiği

jeolojik zamanlar arasında

aşağıdakilerden hangisi yer almaz? Tetis

Denizi geniş yer kaplamış. Yusu

senalleri oluşmuştu. Tetris denizi.

Tetris oynuyordu. İki tane dinozor.

Dinozorlar niye yok olmuştu ya?

Meteorlar düştüğü için. Mezozoik.

Alporojenezi etkili olmuş. Alp. Alp üç

harfli. Bakın 3ün şöjük zaman. Toros

tersi yerde. Toroslar Türkiye tersi

yerdeydi. Türkiye bugünkü görünümü

kazanmış. Ege denizi oluşmuştur. Yeni

şekillenmiş ince ayrıntılar insanların

ortaya çıktığı kuaterner kuatırlı

erlerin ortaya çıktığı ince şekillenme

zamanı. Zonguldak çevresinde taş kömürü

taş gibi adamdı şu var ya Palain. Ah ah

Palain Paleozoik Reambrien prelerin

pirelerin olduğu ilkel varsa ilkeldir.

İlkel en eski zamandır. Cevap A. Geçelim

diğer soruya. Graben yer kabuğundaki

kırılmalar sonucu iki fay arasında çöken

kısımdır. Tektonik hareketlerle oluşur

ve genellikle verimli alüvyal ovalar

şeklinde görülür. Türkiye'de grabenler

çoğunlukla Ege bölgesinde yer alır.

Evet, batıda. Buna göre aşağıdakiler

hangisi graben özelliği gösterir?

Bakırçay gediz küçük Menderes Büyük

Menderes. Bakırçay gediz küçük Menderes

Büyük Menderes. Bakırçay gediz küçük

Menderes Büyük Menderes Bakırçay Gediz

Küçük Menderes Büyük Menderes Bakırçay

Gediz Küçük Menderes Büyük Menderes

Bakırçay Gediz Küçük Menderes Büyük

Menderes. Bunlar bizim ovalarımız.

Şuradaki bakır çay önemli. Bu bakır çayı

alıp şuradaki delta ovalarında

kullanacağız gelecekte. Aklımızda olsun.

Bakır çay Gediz. Küçük Menderes, Büyük

Menderes, Bakırçay, Gediz, Küçük

Menderes, Büyük Menderes. Bunlar

Grabenovaları. Geçelim diğer soruya.

Aşağı artıda bazı alanlar Nandıra

gösterilmiştir. Bu alanların

hangilerinde epirojenik hareketlere

bağlı olarak günümüzde hala çökmeler

devam etmektedir? Türkiye'deki

epirojeneze örnekler. Çukurova kısmı

çöküyordu, Ergene Havzası çöküyordu.

Karadeniz ve Akdeniz çanakları

çöküyordu. Yani 1 ve 3 Bursa diyoruz ve

karma testlerimizi bitiriyoruz. İnşallah

bu sistem sizin için faydalı oluyordur.

İnşallah KPSS öğrencileri bu yapılan

kampın farkına varır. İnşallah faydalı

oluyordur. Bu sistemi değerlendirmeni

istiyorum. Çünkü kampımızın aslında ilk

komplike bir şekilde bir bölümü bitti.

Bir bölümünü genel tekrarları, ara

tekrarları, zincir tekrarları ile

beraber bitirdik. Artık kampımız genel

hatlarıyla nasıl ilerleyeceğini

anladınız. Bu konuda değerlendirme yapın

bakalım. Değerlendirmelerinizi

bekliyorum. Evet, seviliyorsunuz. Bir

videonun daha sonuna geldik. Gece saat

2350'de bitiriyorum ben bu videoyu.

Kızımın yanına geçeceğim.

Seviliyorsunuz. Kendinize güzel bakın.

Ne diyoruz o zaman? Yunus hocayla bir

defa öğren. Bir daha asla unutma.

Kömürden elmasa dönüşebilmeniz

dileğiyle.